Twierdza Kłodzka to fortyfikacje obronne zajmujące powierzchnię około 30 hektarów. Jest to w rzeczywistości aż kilometr szerokości na którym znajduje się zabytek. Zdecydowanie to jedna z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji na Dolnym Śląsku.
Ale dlaczego jest tak popularna i dlaczego tak chętnie odwiedzana przez turystów?

Twierdza Kłodzka – Góra Zamkowa

Została ona wybudowana według planu króla pruskiego, Fryderyka II na Zamkowej Górze, obecnie nazywanej Górą Forteczną.
Góra zamkowa znacząco dominuje nad panoramą miasta i widoczna jest z wielu miejsc w centrum.
Gdyby dłużej zastanowić się nad powstaniem tej monumentalnej budowli, historia murów jest bardzo długa.
Na samym początku, w roku 981 na miejscu obecnej twierdzy powstał wczesnośredniowieczny gród. Przy jego budowie celowo obrany został punkt strategiczny przy drodze ze Śląska do Czech. Całość została natomiast znacząco umocniona w roku 1129. Prastare miasto otoczono wtedy murem i wałami.

Na stoku góry w roku 1179 został wybudowany kościół Św. Wacława bezpośrednio związany z osadą targową. Tak też wszystko się zaczęło, gdyż był to zalążek przyszłego miasta jakie miało powstać.

Na przestrzeni lat wieku XIII-XIV gród przeistoczył się w zamek, który na skutek wojny trzydziestoletniej był wielokrotnie niszczony i przebudowywany. W roku 1459 zaczął pełnić funkcje obronne. W tym czasie stopniowo tereny umiejscowione u jego podnóżu zaczęły się rozrastać.
W roku 1742 Śląsk oraz cała Ziemia Kłodzka zostały przejęte przez Prusy, co doprowadziło do radykalnej przebudowy głównej twierdzy. To właśnie Austriacy po opanowaniu miasta wznieśli na miejscu fortyfikacji nowoczesny zamek z kurtynami i rawelinami według planu Jakuba Carove. Punkt ten został wtedy ufortyfikowany półbastionem, połączonym z bastionem Nowym, Alarmowym.

Kłodzko i zamek w 1737 r, na litografii Friedricha

Kłodzko i zamek w 1737 r, na litografii Friedricha Augusta Pompejusza z 1862 r.

Po zajęciu Śląska przez Fryderyka II w 1769 roku zamek został definitywnie rozebrany a na jego miejscu powstał donżon, czyli wieża łączący w sobie funkcje głównie mieszkalne. Był on także centralnym punktem obronnym twierdzy, otoczonej łańcuchem bastionów, redut, kleszczy i fos wewnętrznych. W donżonie tym znajdują się trzypoziomowe kazamaty i magazyny o głębokości dochodzącej do 20 metrów. W nich z kolei znajdowała się zbrojownia, apteka, laboratorium oraz szereg pomieszczeń dla załogi.

Na obecnym terenie powstały bastiony: Wysoki, Dolny, Widokowy oraz Kleszcz Tumski. Warownia jest otoczona suchymi fosami o głębokości 10 metrów.

Friedrich_II_transparent

Twierdza Kłodzka w czasie II wojny światowej

Twierdza Kłodzka przed II wojną światową odegrała jeszcze jedną ważną rolę w obronie Śląska, podczas wojny francusko-pruskiej w latach 1806-1807. Mimo, iż w czasie ostatecznego szturmu wszystko wskazywało na to, jakoby miała ona zostać zdobyta (generalny gubernator Śląska podpisał wtedy kapitulację) nigdy do tego nie doszło. Stało się tak za sprawą pokoju zawartego w Tylży, który to nie dopuścił do przejęcia twierdzy. Ważną informacją jest również fakt, iż w walkach tych wzięły udział dwa szwadrony ułanów polskich.

Z biegiem czasu jednak, twierdza przestała stanowić arenę działań wojennych. Została uznana za przestarzałą pod względem militarnym. W tamtym czasie przestano w nią inwestować i zaczęła funkcjonować jako ciężkie więzienie jak i służyć skoszarowaniu obecnych żołnierzy.
W korytarzach natomiast utworzone zostały chodniki minerskie służące do wysadzenia w powietrze wrogich armat podciągniętych w pobliże murów twierdzy.

twierdza w kłodzku

Chodniki minerskie, Twierdza Kłodzko

W czasie II wojny światowej wnętrze twierdzy przeznaczone było do przetrzymywania w nim jeńców wojennych, dezerterów niemieckich czy szpiegów podejrzanych o działania na szkodę III Rzeszy, pod nadzorem SS i Abwehry.
W latach 1940-1943 była także filią obozu Gross-Rosen, gdzie stworzono miejsce kaźni oraz funkcjonujący obóz pracy. Część została również wykorzystana w celach produkcji dla niemieckiej firmy AEG, gdzie przymusowi pracownicy wytwarzali głównie amunicję do łodzi podwodnych, samolotów oraz czołgów. Działalność ta trwała nieprzerwanie do marca 1945 roku, w którym została całkowicie zniesiona w obawie przed wkroczeniem Armii Czerwonej.

Twierdza dziś

W latach 1945-1946 w Twierdzy Kłodzkiej stacjonowała Armia Radziecka, a następnie, gdy w 1946 roku została przekazana Wojsku Polskiemu zamknięto jej wrota i pozostawała niedostępna, aż do roku 1960 gdy oficjalnie uznano ją za zabytek i udostępniono turystom.
Zwiedzić można zaledwie 10 procent całości. Wedle uznania może być to podróż indywidualna bądź też z przewodnikiem, który ubrany w historyczny mundur odkryje przed zainteresowanymi wszelkie fakty związane z jej powstaniem.
Z bastionów kończących wycieczkę po twierdzy podziwiać można w tym momencie panoramę miasta oraz rozciągające się pasmo Sudetów.

Twierdza Kłodzka w Minieurolandzie

W naszym parku również możecie podziwiać miniaturę tej skomplikowanej budowli o wielu zawiłych korytarzach. Jest to makieta, która jako jedyna ze względu na swój rzeczywisty obszar (aż kilometr szerokości!) stworzona została w skali 1:50. Dodatkową atrakcją jest fakt, że wyłącznie nasi goście będą mieli okazję zobaczyć zabytek z lotu ptaka, przechadzając się specjalnie przygotowaną w tym celu kładką.

twierdza klodzka makieta

Makieta Twierdzy Kłodzkiej przedstawiona w Parku Miniatur Minieuroland w Kłodzku (skala 1:50)

Mamy ogromną nadzieję, że wpis Was zaciekawił i był dla Was przydatny!